KAMULAŞTIRMA İŞLEMLERİ

Kamulaştırma Nedir?

Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği hallerde özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere ait olan taşınmaz malların tamamına veya bir kısmına, bedeli ödenmek üzere devlet tarafından el konulması veya ilgili taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi işlemidir. Mülkiyet hakkı esas olarak mutlak bir hak olmakla birlikte, ancak bazı istisnai durumların varlığı halinde kısıtlanabilmektedir. Kamulaştırma bu hallerden biridir. Bu süreçte, mal sahibinin rızası aranmaksızın kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla taşınmazlar kamulaştırılır.

Kamu kuruluşlarının (çoğunlukla belediye yetkilileri) uygulamada, kamulaştırma sürecinden geçmeden imar planlarında özel mülkiyete ait gayrimenkulleri kamu kullanımına yönlendirdikleri bilinmektedir. Kamulaştırma süreci genellikle yıllarca başlatılmadığından, mülk sahipleri kayıplarını telafi etmek için kamulaştırma olmadan el koyma teorilerine göre tazminat davaları açmaktadır.

Kamulaştırma olmaksızın yapılan alımlar fiili ve hukuki alımlar olarak ikiye ayrılabilir. Hukuki alımlarda, söz konusu mülk bir park veya yol gibi konut dışı bir amaç için imar edilmiştir, ancak hükümet otoritesi tarafından arazinin gerçek bir kullanımı yoktur. Fiili alımlarda, mülk aslında idare tarafından tahsis edildiği kamusal amaç için kullanılır. Mülk sahiplerinin idari organlara karşı açtığı tazminat davalarının mahkemelerin dava yükünü önemli ölçüde artırdığı bilinmektedir.